Cultuurfilosofie

Tegen de natuur in € 17,50
Tegen de natuur in

Waarom beschouwen mensen in uiteenlopende culturen en tijdperken de natuur als bron van normen voor menselijk gedrag? Filosofen en wetenschappers hebben eeuwenlang beweerd dat de natuur geen waarden kent. Toch probeert de mens keer op keer het ‘zijn’ van de natuur te veranderen in een ‘zou moeten zijn’. Wetenschapsfilosofe Lorraine Daston laat zien dat de poging om de natuurlijke orde te gebruiken als bron van de morele orde even problematisch als onvermijdelijk is.NRC HandelsbladRecensie door Bas HeijneMensen gebruiken de natuur altijd om hun eigen standpunten kracht bij te zetten, zegt wetenschapshistorica Lorraine Daston. „Je vindt er altijd wel iets in dat jouw morele oordelen lijkt te spiegelen.” Halverwege ons gesprek, in de lobby van een Amsterdams hotel, wordt Lorraine Daston plotseling fel. Niet dat ze haar melodieuze stem verheft, maar ze formuleert niet langer zoekend, maar heel beslist. Ik heb haar gevraagd naar de groeiende argwaan jegens de wetenschap.

Kritische portretten € 22,50
Kritische portretten

Walter Benjamin schreef begin 1930 aan zijn vriend Gershom Scholem dat het zijn wens was om als de grootste Duitse literatuurcriticus te worden beschouwd. Een droom die hij in de ogen van velen heeft gerealiseerd, zij het postuum. Kritische portretten bevat een ruime selectie van Benjamins essays over literatuur. De selectie is gebaseerd op een uitgave die Benjamin voor ogen had, maar die tijdens zijn leven niet is verschenen. De rode draad is de ‘kritische portretkunst’: de essays vormen literaire portretten van auteurs. Sommige zijn inmiddels klassieke schrijvers (Baudelaire, Kafka, Proust), andere zijn minder bekend (Green, Jochmann, Walser). Het werk van de auteurs inspireert Benjamin tot filosofische beschouwingen over taal, journalistiek, theologie, (culturele) overlevering en de moderne ervaring. Met deze publicatie is voor het eerst een groot aantal van Benjamins essays over literatuur in Nederlandse vertaling samengebracht.

Aspecten van het nieuwe rechts-radicalisme € 10,00
Aspecten van het nieuwe rechts-radicalisme

Op 6 april 1967 hield Theodor W. Adorno een voordracht aan de universiteit van Wenen. Naar aanleiding van het succes van de Nationaldemokratische Partei Deutschlands (NPD) analyseerde hij hierin de doelen, middelen en tactieken van het nieuwe rechts-radicalisme. Hij vergeleek die stroming met het nazifascisme en probeerde te achterhalen waarom rechts-radicale bewegingen zoveel weerklank vonden, slechts twintig jaar na de oorlog. Voor de hedendaagse lezer heeft Adorno’s analyse een verbijsterende actualiteit: er kunnen parallellen worden getrokken tussen de jaren 1940, 1960 en de huidige opkomst van rechts-radicale bewegingen en partijen.

De successtaker € 29,30
De successtaker

Successtaken is het parool. De wortels van de creativiteit liggen in ons vermogen onszelf in alle rust te ontwikkelen, in plaats van voortdurend te bewegen, dynamisch te zijn. We kunnen ons tot vlinders verpoppen in plaats van vretende rupsen te blijven: zelforganisatie en vormvinding van het hoogste niveau. In de natuur wil niemand de beste zijn, alleen maar zichzelf geheel uitontwikkelen.De Zwitserse vrijdenker Adrien Turel (1890-1957) is getuige van de opkomst van het Antropoceen en begrijpt als een van de weinigen in zijn tijd wat deze omslag betekent, ook voor de positie van de mens in het ecosysteem van de aarde.De geïndustrialiseerde mens die niet alleen het instinct voor het biotische soortbehoud in zich draagt, waarmee hij zich niet wezenlijk van planten en dieren onderscheidt, maar die ook als eerste levenswezen het vermogen ontwikkelt een optimaal milieu te creëren en onderhouden - die mens zou ik vierdimensionaal willen noemen.De vierdimensionale mens overziet de aarde en haar functioneren vanuit wat Turel noemt het wereldobservatorium, een plek waar je zowel binnen als buiten de wereld bent, deelnemer en waarnemer tegelijk. Voorwaarde één om het wereldobservatorium te betreden is af te zien van iedere vorm van succes, te weigeren zelf beter (rijker, machtiger) te worden, op gevaar af te verdorren of verstarren.In De successtaker denkt Arjen Mulder mee met de wereldobservator en ontwikkelt een denkkader waarin het vertoog over natuur, creativiteit, design en kunst onverwacht gaat zinderen.Laat alle succes varen, gij die hier binnentreedt.

Ode aan de liefde € 16,90
Ode aan de liefde

De liefde wordt bedreigd, waarschuwt de Franse filosoof Alain Badiou. Door ons verlangen naar comfort, veiligheid en zelfbescherming, verzekeren we ons liever tegen de risico's van de liefde dan dat we onszelf op het spel zetten. Ook de filosofie is hieraan schuldig. Een terugkeer naar een oud ideaal van 'eenwording' is niet mogelijk. Badiou betoogt dat de liefde alleen gered kan worden als we haar opnieuw uitvinden. In dit interview analyseert hij de rol van de filosofie, de waarheid, de kunst en de politiek om deze ommekeer tot stand te brengen.

Waar kunnen we landen? € 19,50
Waar kunnen we landen?

We begrijpen niets van de politiek van de laatste decennia als we het vraagstuk van het klimaat niet centraal stellen, dat is de prikkelende hypothese van filosoof Bruno Latour. De klimaatkwestie behoort tot de kern van de geopolitiek en is rechtstreeks verbonden met ongelijkheid en onrechtvaardigheid. Dit blijkt uit de terugtrekking van de Verenigde Staten uit het Parijse klimaatakkoord, de toename van migratiestromen als gevolg van oorlogen en klimaatmutatie en de Brexit. Het is alsof een groot deel van de elites het ideaal van een gedeelde wereld heeft opgegeven. Om weerstand te bieden aan deze situatie moeten we een gemeenschappelijke oriëntatie vinden. Daarvoor is een kaart nodig met de posities van het nieuwe politieke landschap. Bruno Latour geeft een overtuigende aanzet tot het tekenen van zo’n kaart en besluit met een pleidooi voor het Europa waarin hij zou willen landen. Kunnen we politiek herdefiniëren als wat ons terugvoert naar de aarde?NRC HandelsbladRecensie door Nynke van VerschuerenWe moeten herontdekken, hoe we vormen van bescherming vinden, zonder te rekenen op de natiestaat, die alleen niet is opgewassen tegen klimaatmutaties. [...] Latours essay is [..] honderdtwintig bladzijden lang origineel en prikkelend. Het is opmerkelijk hoezeer hij trouw is gebleven aan zijn oorspronkelijke thema, de sociale en maatschappelijke dimensie van wetenschap. Maar wat klimaatonderzoek betreft, maakt hij een extra slag: de mens kan zich daar niet buiten het onderzoeksveld plaatsen.TrouwRecensie door Leonie BreebaartDonald Trump is verhelderend. Voordat hij op het toneel verscheen, ­dachten we: als we samenkomen en ­praten, komen we er wel uit. Toen Amerika botweg uit het Klimaatakkoord stapte, werd duidelijk dat het zo niet meer werkt. Trump zegt: ‘Is jullie aarde in gevaar? Nou de onze niet’. Hij maakt duidelijk dat er geen­ ­gemeenschappelijke aarde meer ís. Populisten trekken zich terug op hun stukje aarde. Daar moeten we eerst een antwoord op vinden.

Zwarte huid, witte maskers € 22,50
Zwarte huid, witte maskers

Frantz Fanon heeft het denken over de gevolgen van kolonialisme en racisme blijvend beïnvloed. In 'Zwarte huid, witte maskers' (1952) beschrijft hij wat het psychologisch betekent voor een zwarte persoon om te leven in de witte westerse wereld. Hij analyseert de manieren waarop zwarten duidelijk wordt gemaakt dat ze gelden als minderwaardig en hoe zij dit proberen te compenseren door zich ‘wit’ te gedragen. Zwarte mensen worden gedwongen ‘witte maskers’ op te zetten. Fanon streefde ernaar de vervreemding van zwarten op te heffen, maar hij sprak ook over ‘blanken die niet minder van zichzelf vervreemd zijn geraakt’. Vanuit zijn eigen ervaringen en op basis van literaire, psychoanalytische en filosofische werken roept Fanon een beeld op van de problematische relatie tussen gekleurde en witte mensen dat tot op de dag van vandaag herkenbaar is.

De haat tegen de democratie € 18,00
De haat tegen de democratie

'Er is geen sprake van een "crisis" van de democratie, er is sprake van een groeiende haat tegen de democratie, een ontkenning in daden van alles wat dit woord kan betekenen.' Voor Jacques Rancière krijgt democratie pas werkelijk betekenis wanneer zij zich in gemeenschappen en instituties op afstand van de staatsmacht ontwikkelt, wanneer gelijkheid niet wordt beperkt tot wetten en vertegenwoordiging van het volk. Het is de haat tegen die brede opvatting van gelijkheid die ons verplicht weer bezit te nemen van de democratische idee in haar meest radicale betekenis.

Oog in oog met Gaia € 27,50
Oog in oog met Gaia

In 'Oog in oog met Gaia' stelt de Franse filosoof en wetenschapsantropoloog Bruno Latour dat de natuur niet langer de stabiele achtergrond vormt van ons doen en laten. We zijn toegetreden tot het tijdvak van het antropoceen, het tijdvak waarin de ecologische gevolgen van het menselijk handelen hardhandig op de voorgrond treden. De ecologische mutatie die zich voltrekt, betitelt Latour als het Nieuwe Klimaatregime. De oude natuur wijkt voor een wezen in beweging, waarin menselijke activiteit en natuurlijke wereld talloze onverwachte verbindingen aangaan: Gaia. Latour neemt de controversiële Gaia-hypothese van James Lovelock als uitgangspunt, en zet daarnaast rechtsfilosofie en kunst in om de politieke, religieuze en wetenschappelijke dimensies van het verouderde natuurbegrip te ontwarren. Zo legt hij in dit ongemeen rijke en verrassende boek de basis voor een hoogst noodzakelijke politisering van de ecologie. 'Oog in oog met Gaia' is voortgekomen uit een cyclus van lezingen in Edinburgh. De lezingen zijn uitgebreid en volledig herschreven, met behoud van de oorspronkelijke toon en stijl. Latour koppelt denken-in-actie en humor aan een fabelachtige eruditie, maar schuwt de polemiek niet.

Voor een ander Europa € 24,50
Voor een ander Europa

De Franse filosoof Étienne Balibar stelt dat het Europese project in een politieke en morele impasse verkeert. De uitholling van sociaal burgerschap, nationalistische tendensen en de afschaffing van gastvrijheid als norm van beschaving zijn meer dan verontrustende signalen. Een weg terug is een illusie en dus staan we voor de keuze: of Europa volhardt in zijn technocratisch besturen of we proberen een nieuw type federaal Europa uit te vinden, een democratisch en solidair Europa van de burgers. In Voor een ander Europa zet Étienne Balibar zijn ideeën uiteen over een Europa op nieuwe grondslagen.

Het regeren van precairen € 17,00
Het regeren van precairen

Alle met precair verbonden begrippen verwijzen naar situaties die kwetsbaar maken en onzekerheid of gevaar met zich meebrengen. De fundamentele onzekerheid over inkomen en levensonderhoud - een realiteit voor uiteenlopende groepen in de samenleving - is onder invloed van het neoliberalisme een regime geworden, een allesoverheersende manier van geregeerd worden en onszelf regeren. Isabell Lorey laat zien dat precarisering niet alleen onzekerheid en bedreiging impliceert, deze conditie opent ook nieuwe perspectieven op leven en werk. Met een voorwoord van Judith Butler

Athenaeum € 19,50
Athenaeum

Friedrich Schlegel was de drijvende kracht achter de vroegromantische beweging in Jena. Met zijn broer August Wilhelm richtte hij in 1798 het tijdschrift Athenaeum op, dat de belangrijkste spreekbuis van deze beweging werd. De selectie vertaalde teksten in dit boek bestaat uit Friedrich Schlegels bijdragen aan Athenaeum. Ze tonen de jonge, revolutionaire Schlegel in nuce en weerspiegelen zijn stilistische veelzijdigheid: essays, kritieken en de 'fragmenten' die variëren van één zin tot ruim een pagina. De fundamentele vragen die Schlegel stelt over taal, de onkenbaarheid van de wereld en de verbeeldingskracht van literatuur en poëzie, waren radicaal en zijn nog steeds actueel.NRC HandelsbladRecensie door Arnold HeumakersHet tijdschrift dat de grote kenner van de Griekse antieke poëzie en zijn broer oprichtten is een feest voor de geest. Ook opgenomen in de NRC-lijst van beste boeken 2014.